محمد حسين بن مهدى فراهانى

116

سفرنامه ميرزا محمد حسين فراهانى ( فارسى )

[ دويست و هشتاد و پنج دينار ] « 32 » پول ايران مىشود . و قيمت مجيدى با قران ايران اغلب پنج هزار و پانصد دينار است ، و يك قروش و دو قروش الى ده قروش كه نيم مجيدى باشد از نقره سكه مىزنند . اما اين پولهاى خرده كم است و مجيدى بسيار است . اما ليرهء زرد ، يك صد و هشت قروش ساق است كه پنج مجيدى سفيد و هشت قروش بالا مىشود . نيم ليره ، و ربع ليره ، و پنج ليره هم از طلا سكه مىزنند . و قيمت ليره با پول ايران از بيست و هفت هزار و پانصد دينار الى سه تومان است به اختلاف وقت . ولى تجار اگر بخواهند برات به ايران بدهند سه تومان و يك هزار و پانصد دينار حساب كرده و برات خواهند داد . مسكوكات دول خارجى اما مسكوكات دول خارجه از قبيل قران و اشرفى و منات و امپريال و جنه و روپيه و ريال فرانسه ، و پول موسوم به فرانك ، معامله مىشود كلا به قيمت جنس است . به تفاوت وقت قيمتشان كم و زياد خواهد شد . رواج‌ترين مسكوكات دول خارجه در اين شهر ، ريال فرانسه و فرانك است . و ريال فرانسه اغلب يك قروش ، دو قروش علاوه بر مجيدى است ، و گاهى هم مساوى است . و فرانك ، اغلب بيست و دو فر [ ا ] نك الى بيست و سه فر [ ا ] نك يك ليره است . و فرانك قريب يك هزار و سى صد دينار پول ايران است . اوزان وزن معمولى اين شهر حقه است . حقهء اسلامبولى چهار صد درم ، كه هفده سير و نيم به وزن تبريز است . و معاملات بيشتر به همين حقه ، بازى مىشود . در مملكت عثمانى در هر شهرى وزن و پول آن به تفاوت و مختلف است . مقايسهء مردم استامبول با اهالى روسيه و كلية اهالى اسلامبول سفيدرو و سياه‌مو هستند . و عموم آنها نظيف و پاكيزه‌اند ، و در نظافت هم اصرارى دارند . هر قدر اهالى مملكت روس كثيف و ناتميزند ، اهالى اين مملكت پاكيزه و تميزند . و هر قدر در روس ريش با قدر و منزلت است ، در نزد اهالى اين ولايت بىقدر و مرتبت است . هر قدر روسها زمخت و بىادب و در تنطق ناملايم‌اند ، روميها همه ملايم و هموار و باادب‌اند . حقوق زنان و نسوان اين شهر بسيار مسلطه و محترمه ، و مهريه‌اشان

--> ( 32 ) - اصل : به سياق است .